niedziela, 18 października 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
56-letnia kobieta zgłasza się do poradni, ponieważ podczas samobadania wyczuła twardy guzek w lewej piersi.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Martwica tkanki tłuszczowej piersi
Opis przypadku
- 56-letnia kobieta zgłasza się do poradni, ponieważ podczas samobadania wyczuła twardy guzek w lewej piersi.
- W wywiadzie wskazuje, że guzek nie boli i od kilku tygodni się nie powiększa. Pół roku wcześniej uczestniczyła w kolizji drogowej, po której przez długi czas miała siniaka po ucisku pasa w tej okolicy.
- W badaniu fizykalnym guzek ma około dwóch centymetrów, jest twardy, nieregularny i słabo przesuwalny wobec podłoża, a skóra nad nim jest nieznacznie wciągnięta i żółtobrunatnie przebarwiona.
- Brodawka jest prawidłowo wykształcona, bez wycieku i owrzodzenia, węzły chłonne pachowe i nadobojczykowe niewyczuwalne, bez gorączki, utraty masy ciała ani obciążenia rodzinnego nowotworem piersi.
- W mammografii widoczna jest dobrze odgraniczona zmiana o przejrzystym, tłuszczowym wnętrzu otoczona cienką torebką z obrączkowatymi zwapnieniami.
- Biopsja gruboigłowa wykazuje obecność makrofagów obładowanych lipidami, wielojądrowych komórek olbrzymich otaczających przestrzenie po rozpuszczonym tłuszczu oraz włóknienie, bez komórek atypowych.
Wyjaśnienie
Martwica tkanki tłuszczowej piersi to łagodna, jałowa zmiana powstająca w następstwie uszkodzenia tkanki tłuszczowej gruczołu, najczęściej po urazie — na przykład ucisku pasa bezpieczeństwa — a także po zabiegach operacyjnych, biopsji, rekonstrukcji piersi czy radioterapii. Uszkodzone komórki tłuszczowe ulegają rozpadowi, uwolnione lipidy wywołują odczyn zapalny z napływem makrofagów i komórek olbrzymich, a proces kończy się włóknieniem, wytworzeniem torbieli olejowej i zwapnień.
Klinicznie jest to zwykle twardy, nieregularny i niebolesny guzek o nieostrych granicach, słabo przesuwalny wobec podłoża, nad którym może występować zasinienie, przebarwienie lub wciągnięcie skóry. Taki obraz bywa nieodróżnialny od raka piersi i w podobny sposób wygląda w mammografii, gdy dominują nieregularne zacienienie i polimorficzne mikrozwapnienia. Zmiana nie powiększa się jednak z czasem, nie towarzyszy jej wyciek z brodawki ani limfadenopatia, a część przypadków ulega samoistnemu wchłonięciu.
W badaniach obrazowych cechą najbardziej charakterystyczną i praktycznie rozstrzygającą jest torbiel olejowa — dobrze odgraniczona zmiana o tłuszczowej gęstości otoczona cienką torebką, z czasem z obrączkowatymi zwapnieniami; obraz w USG bywa natomiast niespecyficzny i może naśladować guz złośliwy. Ponieważ żadne badanie obrazowe nie pozwala pewnie wykluczyć raka przy nietypowym wyglądzie zmiany, standardem postępowania pozostaje biopsja gruboigłowa, w której stwierdza się makrofagi obładowane lipidami, wielojądrowe komórki olbrzymie i włóknienie bez atypii. Po potwierdzeniu rozpoznania leczenie nie jest konieczne — wystarczy obserwacja, a wycięcie rozważa się jedynie przy utrzymujących się wątpliwościach diagnostycznych, dolegliwościach bólowych lub istotnym defekcie estetycznym.