← Wróć do archiwum

wtorek, 13 października 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    18-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu narastającego od kilkunastu godzin bólu brzucha.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Opis przypadku

  1. 18-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu narastającego od kilkunastu godzin bólu brzucha.
  2. Podaje, że początkowo podejrzewał zatrucie pokarmowe — stracił apetyt, pojawiły się nudności i jeden epizod wymiotów — ale ból nie ustępuje, a w ostatnich godzinach przeniósł się do prawej części brzucha.
  3. Podczas badania chory leży nieruchomo z podkurczoną prawą kończyną dolną, temperatura wynosi 37,8°C, a palpacyjnie stwierdza się największą tkliwość i obronę mięśniową w prawym dole biodrowym.
  4. Nie zgłasza dolegliwości podczas oddawania moczu ani biegunki. Badanie ogólne moczu jest prawidłowe, jądra niebolesne i prawidłowo ułożone, a podobny epizod nigdy wcześniej nie wystąpił.
  5. Bierny wyprost i rotacja wewnętrzna prawego uda nasilają dolegliwości, a w badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę z przewagą neutrofilów i podwyższone stężenie CRP.
  6. USG jamy brzusznej uwidacznia w prawym dole biodrowym poszerzoną strukturę o ślepym zakończeniu, z pogrubiałą ścianą, bolesną przy ucisku głowicą.

Wyjaśnienie

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego to najczęstsza przyczyna ostrego brzucha wymagającego operacji, dotykająca w ciągu życia około 7% populacji, ze szczytem zachorowań między 10. a 30. rokiem życia. Punktem wyjścia jest zwykle zamknięcie światła wyrostka — przez kamień kałowy, przerost tkanki chłonnej po infekcji, rzadziej przez pasożyta lub guz — co prowadzi do zalegania śluzu, namnożenia bakterii, wzrostu ciśnienia w świetle i upośledzenia ukrwienia ściany. Nieleczone zapalenie postępuje od postaci nieżytowej przez ropowiczą do zgorzelinowej i perforacji, która następuje najczęściej po 48–72 godzinach od początku objawów.

Klasyczny przebieg zaczyna się od tępego, trudnego do zlokalizowania bólu wokół pępka, który po kilku–kilkunastu godzinach przemieszcza się do prawego dołu biodrowego i staje ostry oraz dobrze umiejscowiony; towarzyszą mu jadłowstręt, nudności, pojedyncze wymioty i stan podgorączkowy. W badaniu stwierdza się tkliwość i obronę mięśniową nad punktem McBurneya, objaw Blumberga, nasilenie bólu przy kaszlu i wstrząsaniu, a przy położeniu zakątniczym lub miednicznym — dodatnie objawy mięśnia lędźwiowego i zasłonowego. Obraz bywa jednak nietypowy u dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży oraz przy nieprawidłowym położeniu wyrostka, co opóźnia rozpoznanie i zwiększa ryzyko perforacji.

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym, wspieranym leukocytozą z neutrofilią i podwyższonym CRP oraz skalami punktowymi, takimi jak Alvarado; badaniem obrazowym pierwszego wyboru jest USG, a przy wyniku niejednoznacznym tomografia komputerowa, u kobiet w ciąży i dzieci — rezonans magnetyczny. W różnicowaniu uwzględnia się zapalenie krezkowych węzłów chłonnych, kamicę moczową, zapalenie uchyłka Meckela, chorobę Leśniowskiego-Crohna, skręt jądra, a u kobiet ciążę pozamaciczną, skręt przydatków i pękniętą torbiel jajnika — dlatego test ciążowy jest obowiązkowy. Leczeniem z wyboru pozostaje appendektomia, najczęściej laparoskopowa; w wybranych przypadkach niepowikłanych dopuszcza się leczenie zachowawcze antybiotykami, a naciek okołowyrostkowy leczy się początkowo zachowawczo z ewentualnym drenażem ropnia i odroczoną operacją.