środa, 7 października 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
29-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z powodu utrzymującej się od dwóch tygodni gorączki, suchego kaszlu i bólu w klatce piersiowej.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Histoplazmoza
Opis przypadku
- 29-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z powodu utrzymującej się od dwóch tygodni gorączki, suchego kaszlu i bólu w klatce piersiowej.
- W wywiadzie wskazuje, że choroba zaczęła się jak zwykłe przeziębienie więc ją zbagatelizował, ale zamiast ustąpić, dołączyły bóle mięśni, nocne poty i osłabienie, przez które musiał wstrzymać działalność.
- Od kilku lat jest przewodnikiem w jaskiniach i zajmuje się przygotowaniem nowych tras do zwiedzania.
- W badaniu fizykalnym stwierdza się gorączkę, nieliczne trzeszczenia nad polami płucnymi, powiększone węzły chłonne szyjne oraz bolesne, czerwonosine guzki na przedniej powierzchni podudzi.
- W badaniach posiewy krwi i plwociny bez wyraźnych wskazań, a rozmaz w kierunku prątków kwasoopornych i test IGRA są ujemne.
- Zlecona tomografia klatki piersiowej uwidacznia rozsiane nacieki z wyraźnie powiększonymi węzłami chłonnymi wnęk i śródpiersia, a w badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższoną aktywność LDH i niewielką pancytopenię.
Wyjaśnienie
Histoplazmoza to zakażenie wywołane przez dimorficznego grzyba Histoplasma capsulatum, który bytuje w glebie wzbogaconej odchodami ptaków i nietoperzy — w jaskiniach, opuszczonych budynkach, kurnikach i gołębnikach. Do zakażenia dochodzi drogą wziewną, przez wdychanie zarodników uwalnianych przy poruszeniu skażonej ziemi lub guana, dlatego zachorowania często mają charakter ognisk wśród osób wykonujących tę samą pracę. Obszarami endemicznymi są przede wszystkim doliny Mississippi i Ohio w Ameryce Północnej oraz części Ameryki Środkowej i Południowej, Afryki i Azji; w Europie zakażenia są rzadkie i zwykle zawleczone.
U osób z prawidłową odpornością zakażenie przebiega najczęściej bezobjawowo lub jako samoograniczająca się choroba grypopodobna z gorączką, kaszlem i bólem w klatce piersiowej, niekiedy z rumieniem guzowatym i bólami stawów jako wyrazem reakcji immunologicznej. Masywna ekspozycja prowadzi do ciężkiego zapalenia płuc z rozsianymi naciekami i limfadenopatią wnękową, a obraz radiologiczny bywa łudząco podobny do gruźlicy i sarkoidozy. U chorych z głębokim niedoborem odporności, zwłaszcza z zaawansowanym zakażeniem HIV, rozwija się postać rozsiana z gorączką, powiększeniem wątroby, śledziony i węzłów chłonnych, pancytopenią i wysoką aktywnością LDH — stan bezpośrednio zagrażający życiu.
Rozpoznanie opiera się na wykryciu antygenu grzyba w moczu i surowicy, badaniu mikroskopowym materiału z dróg oddechowych lub szpiku, w którym widoczne są drobne formy drożdżopodobne wewnątrz makrofagów, oraz na hodowli, wymagającej jednak kilku tygodni. Pomocne bywają badania serologiczne i histopatologiczne, a w różnicowaniu trzeba konsekwentnie wykluczać gruźlicę, sarkoidozę i chorobę nowotworową. Postacie łagodne u osób immunokompetentnych ustępują samoistnie, natomiast zakażenie ciężkie, przewlekłe lub rozsiane wymaga leczenia przeciwgrzybiczego — itrakonazolem, a w stanach ciężkich amfoterycyną B — oraz, jeśli to możliwe, wyrównania przyczyny niedoboru odporności.