← Wróć do archiwum

sobota, 3 października 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    20-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z powodu niebolesnego guza na bocznej stronie szyi, który w ostatnim tygodniu się powiększył.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Torbiel boczna szyi (torbiel kieszonki skrzelowej)

Opis przypadku

  1. 20-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z powodu niebolesnego guza na bocznej stronie szyi, który w ostatnim tygodniu się powiększył.
  2. W wywiadzie pacjent wskazuje, że guzek zauważył kilka lat temu i przez długi czas nie sprawiał żadnych dolegliwości, ale zaniepokoił go jego wzrost.
  3. W badaniu guz ma około czterech centymetrów średnicy, jest gładki, miękki i chełboczący, położony pod przednim brzegiem MOS, nieprzesuwalny przy połykaniu ani przy wysuwaniu języka.
  4. Skóra nad zmianą jest niezmieniona, migdałki i jama ustna bez odchyleń, nie stwierdza się powiększonych węzłów chłonnych w innych okolicach.
  5. Pacjent zapytany dodaje, że nie zauważył ostatnio gorączki, nocnych potów ani utraty masy ciała.
  6. USG uwidacznia dobrze odgraniczoną, jednorodnie płynową zmianę bez unaczynienia, a w aspiracji stwierdza się klarowną, żółtawą treść.

Wyjaśnienie

Torbiel boczna szyi to wada wrodzona powstająca z niezarośniętych pozostałości aparatu skrzelowego, najczęściej drugiej kieszonki skrzelowej. Wyścieła ją nabłonek płaski lub walcowaty, a jej zawartość stanowi klarowny, żółtawy płyn bogaty w złuszczone komórki nabłonka i kryształy cholesterolu. Mimo wrodzonego charakteru ujawnia się zwykle dopiero w drugiej i trzeciej dekadzie życia, często przy okazji infekcji górnych dróg oddechowych.

Typowo jest to miękki, gładki, chełboczący i niebolesny guz położony pod przednim brzegiem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, niezmieniający położenia przy połykaniu ani przy wysuwaniu języka. Charakterystyczne jest powiększanie się zmiany w trakcie infekcji i częściowe zmniejszanie po jej ustąpieniu; przy nadkażeniu pojawia się bolesność, zaczerwienienie i obrzęk, a niekiedy przetoka sącząca treść na skórę szyi. Rozpoznanie opiera się na badaniu klinicznym i USG, uzupełnionym w razie potrzeby o tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny przed planowanym zabiegiem.

W różnicowaniu uwzględnia się torbiel przewodu tarczowo-językowego, powiększone węzły chłonne, ropień szyi, tłuszczaka oraz naczyniaka limfatycznego. Szczególnej czujności wymagają chorzy po 40. roku życia, u których torbielowata zmiana na szyi może być w rzeczywistości przerzutem raka płaskonabłonkowego — najczęściej z migdałka lub nasady języka, często związanym z zakażeniem HPV — co nakazuje wykonanie biopsji cienkoigłowej i dokładnej oceny laryngologicznej. Leczeniem z wyboru jest całkowite chirurgiczne wycięcie torbieli wraz z ewentualnym kanałem przetoki, wykonywane po wygaszeniu stanu zapalnego, ponieważ niedoszczętne usunięcie grozi nawrotem.