czwartek, 1 października 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
45-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza rodzinnego z powodu wyczuwalnego guzka pod skórą pleców, w okolicy międzyłopatkowej.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Tłuszczak
Opis przypadku
- 45-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza rodzinnego z powodu wyczuwalnego guzka pod skórą pleców, w okolicy międzyłopatkowej.
- W wywiadzie wskazuje, że zmianę zauważył około dwóch lat temu i od tego czasu powiększa się bardzo powoli. Nie boli i z tego co pamięta nie poprzedził jej uraz ani stan zapalny.
- W badaniu palpacyjnym zmiana ma około czterech centymetrów średnicy, jest miękka, o ciastowatej konsystencji, dobrze odgraniczona i swobodnie przesuwalna względem podłoża oraz skóry.
- Skóra nad guzkiem jest niezmieniona, bez zaczerwienienia, owrzodzenia i widocznego ujścia. Nie stwierdza się powiększonych węzłów chłonnych.
- Przy próbie ucisku zmiana usuwa się spod palców badającego, a na ramieniu pacjenta lekarz zauważa drugi, mniejszy guzek o identycznym charakterze.
- USG uwidacznia dobrze odgraniczoną, jednorodną zmianę w tkance podskórnej o charakterze tłuszczowym, bez wzmożonego unaczynienia w badaniu dopplerowskim i bez cech naciekania.
Wyjaśnienie
Tłuszczak jest najczęstszym łagodnym nowotworem tkanek miękkich, zbudowanym z dojrzałych komórek tłuszczowych otoczonych cienką torebką łącznotkankową. Występuje przede wszystkim u dorosłych między 40. a 60. rokiem życia, najczęściej w tkance podskórnej pleców, karku, barków, ramion i ud. Zmiany bywają mnogie, a u części chorych stwierdza się rodzinne występowanie; opisywane są również postacie głębokie, umiejscowione domięśniowo lub w przestrzeniach zaotrzewnowych.
Klinicznie jest to niebolesny, miękki guzek o ciastowatej konsystencji, dobrze odgraniczony i przesuwalny względem skóry oraz podłoża, rosnący powoli przez miesiące lub lata, bez zmian skórnych nad swoją powierzchnią. Rozpoznanie ustala się zwykle na podstawie samego badania przedmiotowego, a w razie wątpliwości wykonuje się USG, które uwidacznia jednorodną zmianę o charakterze tłuszczowym, bez wzmożonego unaczynienia. W różnicowaniu uwzględnia się przede wszystkim torbiel naskórkową — twardszą, związaną ze skórą i często z widocznym ujściem — a także włókniaka, naczyniaka oraz przepuklinę, gdy zmiana leży w typowej dla niej lokalizacji.
Największe znaczenie praktyczne ma odróżnienie tłuszczaka od tłuszczakomięsaka. Niepokój budzą zmiany o średnicy powyżej pięciu centymetrów, położone głęboko lub domięśniowo, szybko rosnące, twarde, bolesne bądź nieprzesuwalne — w takich przypadkach konieczne jest poszerzenie diagnostyki o rezonans magnetyczny i rozważenie biopsji. Typowy tłuszczak podskórny nie wymaga leczenia i może być jedynie obserwowany. Wycięcie chirurgiczne wykonuje się ze wskazań kosmetycznych, przy dolegliwościach uciskowych, szybkim wzroście lub wątpliwościach diagnostycznych.