← Wróć do archiwum

środa, 30 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    51-letnia kobieta zgłasza się do poradni z powodu napadowych uderzeń gorąca i potów, które od kilku miesięcy wybudzają ją w nocy.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Menopauza

Opis przypadku

  1. 51-letnia kobieta zgłasza się do poradni z powodu napadowych uderzeń gorąca i potów, które od kilku miesięcy wybudzają ją w nocy.
  2. W wywiadzie wskazuje, że cykle miesiączkowe przez około dwa lata stawały się coraz bardziej nieregularne, a ostatnia miesiączka wystąpiła ponad rok temu.
  3. W badaniu ginekologicznym błona śluzowa pochwy jest ścieńczała i sucha, macica drobna. Tarczyca palpacyjnie bez zmian.
  4. Test ciążowy jest ujemny, stężenie TSH prawidłowe. Pacjentka dodaje, że nie stosuje antykoncepcji hormonalnej, nie przebyła operacji ginekologicznych ani chemioterapii.
  5. Dodatkowo wspomina spadek libido i dyskomfort podczas współżycia.
  6. W badaniach hormonalnych stwierdza się wysokie stężenie FSH przy niskim stężeniu estradiolu, a w wykonanym dodatkowo USG jajniki są małe, bez widocznych pęcherzyków.

Wyjaśnienie

Menopauza to trwałe ustanie miesiączkowania wynikające z wygaśnięcia czynności hormonalnej jajników, rozpoznawane retrospektywnie po dwunastu miesiącach braku krwawień, dla których nie ma innej przyczyny. Występuje najczęściej między 45. a 55. rokiem życia, średnio około 51. roku; ustanie miesiączek przed 40. rokiem życia określa się jako przedwczesną niewydolność jajników i wymaga odrębnej diagnostyki. Poprzedza ją kilkuletni okres perimenopauzy, w którym cykle stają się nieregularne, a stężenia hormonów wahają się z cyklu na cykl.

Podłożem objawów jest wyczerpanie puli pęcherzyków jajnikowych i związany z tym spadek stężenia estradiolu, na który przysadka odpowiada wzrostem wydzielania FSH. Klinicznie dominują objawy naczynioruchowe — uderzenia gorąca i nocne poty — oraz zaburzenia snu, chwiejność nastroju i objawy zespołu moczowo-płciowego: suchość pochwy, dyspareunia i nawracające dolegliwości dyzuryczne. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym i wieku pacjentki; oznaczenia hormonalne mają znaczenie pomocnicze, głównie u kobiet młodszych lub w przypadkach wątpliwych, po wykluczeniu ciąży i chorób tarczycy.

Niedobór estrogenów ma także następstwa odległe: przyspiesza utratę masy kostnej, zwiększając ryzyko osteoporozy i złamań, oraz sprzyja niekorzystnym zmianom profilu lipidowego i wzrostowi ryzyka sercowo-naczyniowego. U kobiet z nasilonymi objawami rozważa się menopauzalną terapię hormonalną, najskuteczniejszą w leczeniu objawów naczynioruchowych, z uwzględnieniem przeciwwskazań i indywidualnego bilansu korzyści i ryzyka. Postępowanie uzupełniają zalecenia niefarmakologiczne — aktywność fizyczna, zaprzestanie palenia, odpowiednia podaż wapnia i witaminy D — oraz miejscowa estrogenoterapia w objawach moczowo-płciowych.