← Wróć do archiwum

wtorek, 29 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    34-letni mężczyzna zgłasza się z powodu narastającego od dwóch tygodni bólu towarzyszącego połykaniu.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Kandydoza przełyku

Opis przypadku

  1. 34-letni mężczyzna zgłasza się z powodu narastającego od dwóch tygodni bólu towarzyszącego połykaniu.
  2. Pacjent wskazuje, że ból czuje gdzieś za mostkiem i pojawia się on przy każdym kęsie, przez co ogranicza posiłki i schudł kilka kilogramów.
  3. W badaniu fizykalnym na języku i podniebieniu widoczne białe, kożuchowate naloty dające się łatwo zetrzeć szpatułką, pod którymi błona śluzowa jest zaczerwieniona. Wyczuwalne są powiększone węzły chłonne szyjne.
  4. Pacjent dodaje, że od kilku miesięcy odczuwa też osłabienie i miewa stany podgorączkowe. Nie przyjmował ostatnio żadnych leków ani nie choruje na żadną chorobę przewlekłą.
  5. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się limfopenię ze znacznie obniżoną liczbą limfocytów CD4, a test przesiewowy w kierunku zakażenia HIV wypada dodatnio.
  6. Gastroskopia uwidacznia białe, serowate naloty pokrywające błonę śluzową przełyku na całej jego długości, a po ich usunięciu widoczne są krwawiące nadżerki.

Wyjaśnienie

Kandydoza przełyku to grzybicze zapalenie błony śluzowej wywołane najczęściej przez drożdżaki Candida albicans, które u zdrowych osób bytują jako nieszkodliwy element flory jamy ustnej. Do zakażenia inwazyjnego dochodzi dopiero wtedy, gdy zawiedzie odporność komórkowa — u chorych z zakażeniem HIV (zwykle przy liczbie limfocytów CD4 poniżej 200/µl), w trakcie chemioterapii, leczenia immunosupresyjnego lub glikokortykosteroidami, a także w niewyrównanej cukrzycy. U osób bez rozpoznanego niedoboru odporności jest to sygnał, że taki niedobór należy aktywnie poszukiwać.

Typowym objawem jest ból przy przełykaniu (odynofagia) i uczucie przeszkody za mostkiem, prowadzące do ograniczenia posiłków i utraty masy ciała. Współistniejące pleśniawki jamy ustnej — białe, łatwo ścieralne naloty na tle zaczerwienionej śluzówki — są typowe, ale ich brak go nie wyklucza. Rozpoznanie potwierdza gastroskopia, w której widoczne są białe, serowate naloty pokrywające błonę śluzową przełyku, a po ich usunięciu krwawiące nadżerki; w wątpliwych przypadkach wykonuje się badanie mikrobiologiczne i histopatologiczne wycinków.

W diagnostyce różnicowej uwzględnia się przede wszystkim zapalenie przełyku o etiologii wirusowej (CMV, HSV), które u chorych z głęboką immunosupresją daje podobne dolegliwości, oraz refluksowe i polekowe zapalenie przełyku. Leczeniem z wyboru jest flukonazol podawany doustnie, a przy braku odpowiedzi lub w ciężkim przebiegu — inne leki przeciwgrzybicze drogą dożylną. Kluczowe pozostaje jednak leczenie przyczyny immunosupresji, ponieważ u chorego z zakażeniem HIV kandydoza przełyku jest chorobą wskaźnikową AIDS i wymaga niezwłocznego włączenia terapii antyretrowirusowej.