← Wróć do archiwum

poniedziałek, 28 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    60-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z bolesnym obrzękiem prawej łydki.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Zakrzepica żył głębokich (DVT)

Opis przypadku

  1. 60-letni mężczyzna zgłasza się do lekarza z bolesnym obrzękiem prawej łydki.
  2. Pacjent wskazuje, że noga spuchła i zaczerwieniła się dość szybko - w ciągu kilku dni. Zauważył też że w dotyku jest cieplejsza od drugiej.
  3. W badaniu fizykalnym lekarz stwierdza, że łydka jest napięta. Do tego bolesna przy dotyku i przy zgięciu stopy.
  4. Pacjent nie zgłasza żadnych innych dolegliwości. Dodaje, że niedawno odbył kilka lotów pomiędzy Polską i Japonią w ramach pracy i obawia się jakiejś choroby egzotycznej.
  5. W badaniach laboratoryjnych morfologia w normie, CRP i OB lekko podwyższone, D-dimery znacznie podwyższone. Parametry krzepnięcia w normie.
  6. USG z uciskiem ukazuje niedającą się ucisnąć, wypełnioną skrzepliną żyłę głęboką kończyny.

Wyjaśnienie

Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) to powstanie skrzepliny w żyle głębokiej, najczęściej kończyny dolnej (żyła podkolanowa, udowa, biodrowa), a rzadziej kończyny górnej. Sprzyjają jej trzy czynniki opisane w triadzie Virchowa: zastój krwi (unieruchomienie, długa podróż, operacja, ciąża), uszkodzenie ściany naczynia (uraz, zabieg, cewnik) oraz nadkrzepliwość (nowotwór, trombofilie wrodzone, doustna antykoncepcja, otyłość, wiek). Najgroźniejszym powikłaniem jest oderwanie się skrzepliny i wywołanie zatorowości płucnej, która może prowadzić do wstrząsu obturacyjnego.

Typowo pojawia się jednostronny obrzęk łydki lub całej kończyny, ból i tkliwość przebiegające wzdłuż żył, uczucie ciężkości, ocieplenie skóry oraz zaczerwienienie lub sinawe zabarwienie. Objawem sugerującym rozpoznanie jest asymetria obwodu łydek (różnica powyżej ok. 3 cm), a bolesność łydki przy dogrzbietowym zgięciu stopy (objaw Homansa) ma niewielką wartość diagnostyczną. Choroba bywa jednak skąpoobjawowa, dlatego ocenę prawdopodobieństwa klinicznego opiera się na skali Wellsa.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie D-dimerów, które przy niskim prawdopodobieństwie klinicznym i wyniku prawidłowym pozwalają zakrzepicę wykluczyć, a przy podwyższonym wymagają potwierdzenia w USG Doppler (brak ściśliwości żyły, skrzeplina w świetle, zaburzony przepływ). Podstawą leczenia są leki przeciwkrzepliwe: heparyna drobnocząsteczkowa lub doustne (rywaroksaban, apiksaban), stosowane zwykle przez co najmniej 3 miesiące, a przy nowotworze lub nawrotach dłużej. Ważna jest też kompresjoterapia i wczesne uruchomienie chorego, a profilaktyka (heparyna okołooperacyjna, ruch, pończochy uciskowe) ogranicza ryzyko zachorowania u osób z grupy ryzyka.