czwartek, 24 września 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
55-letni mężczyzna trafia na SOR z niskim ciśnieniem, dusznością i sinicą.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Wstrząs obturacyjny
Opis przypadku
- 55-letni mężczyzna trafia na SOR z niskim ciśnieniem, dusznością i sinicą.
- Towarzysząca mu żona wskazuje, że objawy pojawiły się nagle. Mężczyzna jest ogólnie zdrowy. Niedawno uczestniczył w niegroźnym wypadku rowerowym.
- W badaniu fizykalnym żyły szyjne wyraźnie poszerzone i wypełnione, mimo że ciśnienie tętnicze jest dalej niskie. Obecna tachykardia.
- D-dimery, troponina podwyższone, a gazometria pokazuje niski tlen i podwyższony mleczan.
- USG przyłóżkowe serca uwidacznia płyn w worku osierdziowym z cechami tamponady
- Lekarz stwierdza mechaniczną przeszkodę uniemożliwiającą napełnianie lub opróżnianie serca, mimo że sama kurczliwość mięśnia sercowego pozostaje zachowana.
Wyjaśnienie
To rodzaj wstrząsu, w którym serce i naczynia same w sobie działają prawidłowo, ale mechaniczna przeszkoda uniemożliwia prawidłowy przepływ krwi — jej napełnianie serca lub wyrzut z serca do organizmu. W efekcie dochodzi do gwałtownego spadku ciśnienia i niedotlenienia tkanek, mimo zachowanej kurczliwości mięśnia sercowego. Najczęstsze przyczyny to tamponada worka osierdziowego (płyn uciskający serce z zewnątrz), masywna zatorowość płucna (skrzeplina blokująca tętnice płucne) oraz odma prężna (powietrze w opłucnej uciskające płuco i duże naczynia).
Charakterystyczny jest nagły, gwałtowny początek: szybko spadające ciśnienie tętnicze, narastająca duszność i sinica. Kluczowym, pozornie paradoksalnym objawem są poszerzone żyły szyjne mimo bardzo niskiego ciśnienia — świadczy to o utrudnionym powrocie krwi do serca. Towarzyszy temu tachykardia jako mechanizm kompensacyjny, a w zależności od przyczyny mogą wystąpić ciche, stłumione tony serca (tamponada) lub brak szmerów oddechowych i asymetryczne ruchy klatki piersiowej po jednej stronie (odma prężna).
Leczenie musi usunąć samą przeszkodę mechaniczną, bo płynoterapia i leki obkurczające naczynia dają tu ograniczony efekt. W tamponadzie wykonuje się pilne nakłucie osierdzia, w masywnej zatorowości płucnej stosuje się leczenie trombolityczne lub embolektomię, a w odmie prężnej natychmiastowe odbarczenie igłą lub drenaż klatki piersiowej.