← Wróć do archiwum

sobota, 19 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    46-letnia kobieta zgłasza się w drugiej dobie po resekcji tarczycy z powodu drętwienia wokół ust i mrowienia palców rąk.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Niedoczynność przytarczyc

Opis przypadku

  1. 46-letnia kobieta zgłasza się w drugiej dobie po resekcji tarczycy z powodu drętwienia wokół ust i mrowienia palców rąk.
  2. Wskazuje, że dolegliwości narastają od kilkunastu godzin. Teraz dołączyły do nich bolesne kurcze mięśni przedramion.
  3. W badaniu fizykalnym ucisk mankietu ciśnieniomierza na ramieniu wywołuje skurcz ręki, a opukanie policzka — skurcz mięśni twarzy po tej samej stronie.
  4. Rana pooperacyjna goi się prawidłowo, brak widocznego krwiaka szyi ani zaburzeń głosu, a stężenia hormonów tarczycy pozostają wyrównane substytucją.
  5. W obserwacji wystąpił krótki epizod duszności ze stridorem, a w zapisie EKG stwierdzono wydłużenie odstępu QT.
  6. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się hipokalcemię i hiperfosfatemię przy niskim stężeniu parathormonu.

Wyjaśnienie

Niedoczynność przytarczyc to stan niedoboru parathormonu (PTH) — hormonu regulującego gospodarkę wapniowo-fosforanową. Skutkiem jest obniżenie stężenia wapnia we krwi (hipokalcemia) z jednoczesnym wzrostem stężenia fosforanów (hiperfosfatemia). Zdecydowanie najczęstszą przyczyną jest uszkodzenie lub niezamierzone usunięcie przytarczyc podczas operacji szyi, przede wszystkim tarczycy — objawy pojawiają się wtedy zwykle w pierwszych dobach po zabiegu. Rzadziej niedoczynność ma podłoże autoimmunologiczne, genetyczne (np. zespół DiGeorge'a) lub wynika ze znacznego niedoboru magnezu.

Obraz kliniczny wynika przede wszystkim z hipokalcemii, która zwiększa pobudliwość nerwowo-mięśniową. Typowe są drętwienia wokół ust i mrowienie palców, bolesne kurcze mięśni oraz tężyczka. Charakterystyczne w badaniu są objaw Trousseau (ucisk mankietu ciśnieniomierza na ramieniu wywołuje skurcz ręki) oraz objaw Chvostka (opukanie policzka wywołuje skurcz mięśni twarzy po tej samej stronie). W cięższych postaciach mogą wystąpić skurcz krtani (stridor, duszność), napady drgawek, a w EKG — wydłużenie odstępu QT, co grozi zaburzeniami rytmu serca.

Rozpoznanie opiera się na stwierdzeniu hipokalcemii i hiperfosfatemii przy niskim (lub nieadekwatnie prawidłowym) stężeniu PTH, w charakterystycznym kontekście klinicznym — zwłaszcza po operacji tarczycy. Leczenie zależy od nasilenia: w ostrej, objawowej hipokalcemii konieczne jest dożylne podanie wapnia, natomiast w postaci przewlekłej stosuje się doustne preparaty wapnia wraz z aktywną postacią witaminy D (np. kalcytriolem), a także wyrównanie ewentualnego niedoboru magnezu. Konieczne jest okresowe monitorowanie stężenia wapnia i fosforanów.