← Wróć do archiwum

piątek, 18 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    54-letnia kobieta zgłasza się z powodu utrzymującej się od kilku tygodni wysypki na podudziach, bólów stawów i narastającego osłabienia.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Mieszana krioglobulinemia

Opis przypadku

  1. 54-letnia kobieta zgłasza się z powodu utrzymującej się od kilku tygodni wysypki na podudziach, bólów stawów i narastającego osłabienia.
  2. Wskazuje, że zmiany skórne utrzymują się od jesieni, wyraźnie nasilają się po wyjściu na mróz, a od pewnego czasu dołączyły do nich drętwienia i pieczenie stóp.
  3. W badaniu fizykalnym na obu podudziach widoczna plamica wyczuwalna palpacyjnie, nieblednąca pod uciskiem, bez cech zapalenia stawów mimo zgłaszanych dolegliwości.
  4. W historii pacjentki zakażenie HCV rozpoznane przed laty i dotąd nieleczone. Pacjentka nie przyjmowała ostatnio żadnych nowych leków ani nie przebyła ostatnio infekcji.
  5. Badanie neurologiczne potwierdza polineuropatię czuciową kończyn dolnych, a w badaniu ogólnym moczu stwierdza się białkomocz i krwinkomocz.
  6. W badaniach laboratoryjnych obniżone stężenie składowej C4 dopełniacza, dodatni czynnik reumatoidalny i podwyższone OB przy prawidłowej liczbie płytek. We krwi wykrywa się krioglobuliny

Wyjaśnienie

Krioglobulinemia to obecność we krwi krioglobulin — nieprawidłowych immunoglobulin, które odwracalnie wytrącają się w niższej temperaturze, a rozpuszczają po ogrzaniu. W postaci mieszanej krioglobuliny mają charakter kompleksów immunologicznych (z udziałem czynnika reumatoidalnego), które odkładają się w ścianach drobnych naczyń i wywołują zapalenie małych naczyń (vasculitis). Zdecydowanie najczęstszą przyczyną mieszanej krioglobulinemii jest przewlekłe zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV); rzadziej stoją za nią choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena) czy rozrosty limfoproliferacyjne.

Obraz kliniczny wynika z zapalenia drobnych naczyń i klasycznie obejmuje triadę: wyczuwalną palpacyjnie plamicę (najczęściej na podudziach, nieblednącą pod uciskiem), bóle stawów i osłabienie. Objawy nierzadko nasilają się pod wpływem zimna. Zajęcie nerwów obwodowych daje polineuropatię czuciową (drętwienia, pieczenie stóp), a zajęcie nerek — kłębuszkowe zapalenie z białkomoczem i krwinkomoczem. W badaniach charakterystyczne są obecność krioglobulin, dodatni czynnik reumatoidalny, znacznie obniżone stężenie składowej C4 dopełniacza oraz podwyższone OB; istotne jest też potwierdzenie zakażenia HCV.

Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym małonaczyniowego zapalenia, wykryciu krioglobulin we krwi (przy prawidłowym pobraniu i transporcie próbki w cieple) oraz na typowych odchyleniach immunologicznych, wraz z ustaleniem choroby podstawowej. Leczenie jest przede wszystkim przyczynowe — w krioglobulinemii związanej z HCV podstawą jest terapia przeciwwirusowa (leki bezpośrednio działające na wirus), która często prowadzi do ustąpienia objawów. W ciężkim, narządowym zapaleniu naczyń stosuje się dodatkowo leczenie immunosupresyjne (glikokortykosteroidy, rytuksymab), a w stanach zagrażających życiu — plazmaferezę.