Jaka diagnoza Doktorze?

Zespół Felty'ego to rzadkie, ciężkie powikłanie długotrwałego, seropozytywnego reumatoidalnego zapalenia stawów. Klasycznie definiuje go triada: reumatoidalne zapalenie stawów, powiększenie śledziony (splenomegalia) oraz neutropenia (znaczne obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych). Rozwija się zwykle u osób z wieloletnią, agresywną i zniekształcającą postacią choroby, często z wysokimi mianami czynnika reumatoidalnego i przeciwciał anty-CCP oraz z licznymi objawami pozastawowymi.

Dominującym problemem klinicznym jest neutropenia, która predysponuje do nawracających, niekiedy ciężkich zakażeń bakteryjnych — to one w największym stopniu decydują o rokowaniu. Poza utrwalonymi zniekształceniami i przykurczami stawów rąk częste są inne objawy pozastawowe: guzki reumatoidalne, owrzodzenia podudzi, a także niedokrwistość i małopłytkowość. W badaniach, obok cytopenii, zwraca uwagę wysokie miano czynnika reumatoidalnego i przeciwciał anty-CCP, odzwierciedlające ciężki, seropozytywny charakter choroby podstawowej.

Rozpoznanie jest kliniczne — u chorego z reumatoidalnym zapaleniem stawów stwierdza się splenomegalię i neutropenię po wykluczeniu innych przyczyn obniżenia liczby neutrofili (m.in. polekowych, zakażeń, innych chorób hematologicznych). Leczenie skupia się na skutecznej kontroli choroby podstawowej lekami modyfikującymi przebieg choroby — podstawą jest metotreksat, który często poprawia też neutropenię. W razie ciężkich, nawracających zakażeń stosuje się czynniki pobudzające granulopoezę (G-CSF), a splenektomię, dawniej wykonywaną częściej, rezerwuje się dziś dla wybranych przypadków.