← Wróć do archiwum

niedziela, 13 września 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    68-letni mężczyzna zgłasza się na rutynowe badanie i otrzymuje nieprawidłowy wynik w badaniach krwi – podwyższone stężenie białka całkowitego.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (MGUS)

Opis przypadku

  1. 68-letni mężczyzna zgłasza się na rutynowe badanie i otrzymuje nieprawidłowy wynik w badaniach krwi – podwyższone stężenie białka całkowitego.
  2. Wynik występuje przy prawidłowej albuminie. Pacjent czuje się ogólnie dobrze.
  3. Pacjent nie zgłasza bólów kostnych, złamań, nawracających infekcji, chudnięcia ani nadmiernego zmęczenia.
  4. Badania wykazują prawidłowe stężenie wapnia, prawidłową funkcję nerek oraz brak niedokrwistości.
  5. Wykonana elektroforeza białek surowicy uwidacznia wąskie, monoklonalne pasmo w niewielkim stężeniu (<3 g/dl), potwierdzone w immunofiksacji.
  6. Obrazowanie kości nie wykazuje ognisk osteolitycznych, a w biopsji szpiku odsetek klonalnych komórek plazmatycznych jest niewielki (<10%), bez cech uszkodzenia narządowego.

Wyjaśnienie

MGUS to bezobjawowy, przednowotworowy rozrost klonu komórek plazmatycznych (lub limfocytów B), które wytwarzają nieprawidłowe białko monoklonalne (białko M) wykrywane we krwi. Jest to stan częsty, zwłaszcza u osób starszych, i w zdecydowanej większości przypadków przebiega łagodnie. Kluczowe jest to, że w MGUS nie ma jeszcze cech uszkodzenia narządowego typowych dla szpiczaka plazmocytowego czy innych nowotworów układu chłonnego.

Z definicji MGUS wymaga spełnienia łącznie trzech warunków: obecności białka monoklonalnego w niewielkim stężeniu (poniżej 3 g/dl), niewielkiego odsetka klonalnych komórek plazmatycznych w szpiku (poniżej 10%) oraz braku objawów narządowych (tzw. kryteria CRAB — hiperkalcemia, niewydolność nerek, niedokrwistość, zmiany kostne). Dlatego zwykle wykrywa się je przypadkowo, np. gdy w rutynowych badaniach zwraca uwagę podwyższone białko całkowite przy prawidłowej albuminie, a elektroforeza i immunofiksacja białek surowicy potwierdzają wąskie pasmo monoklonalne.

Rozpoznanie ustala się po wykluczeniu szpiczaka i pokrewnych chorób, na podstawie badań krwi, oceny szpiku i obrazowania kości. MGUS nie wymaga leczenia, ale wiąże się z niewielkim, ale stałym w czasie ryzykiem progresji do szpiczaka plazmocytowego lub innego nowotworu limfoproliferacyjnego (rzędu ok. 1% rocznie), a także ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy, złamań i zakrzepicy. Z tego powodu chorzy pozostają pod okresową kontrolą (monitorowanie białka M i morfologii), co pozwala wcześnie wykryć ewentualną progresję.