czwartek, 10 września 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
Rodzice obserwują, że ich kilkumiesięczne niemowlę bywa okresowo sine, zwłaszcza podczas płaczu i karmienia.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Tetralogia Fallota (ToF)
Opis przypadku
- Rodzice obserwują, że ich kilkumiesięczne niemowlę bywa okresowo sine, zwłaszcza podczas płaczu i karmienia.
- Zasinienie z przyspieszonym oddechem nasilają się przy wysiłku i płaczu. Dodatkowo dziecko słabo przybiera na wadze.
- Rodzice zauważają dodatkowo, że w czasie napadu ulgę przynosi przyciągnięcie dziecku kolan do klatki piersiowej.
- W badaniu lekarz stwierdza, że osłuchowo słyszalny jest głośny, wyrzutowy szmer skurczowy przy lewym górnym brzegu mostka oraz pojedynczy drugi ton serca.
- Gazometria potwierdza hipoksemię, a RTG klatki piersiowej uwidacznia serce z uniesionym koniuszkiem i wciętym łukiem tętnicy płucnej.
- Echokardiografia ujawnia ubytek przegrody międzykomorowej, przemieszczoną nad niego aortę, zwężenie drogi wypływu prawej komory oraz przerost prawej komory.
Wyjaśnienie
Tetralogia Fallota to najczęstsza sinicza wrodzona wada serca u dzieci po okresie noworodkowym. Składają się na nią cztery elementy: duży ubytek przegrody międzykomorowej, zwężenie drogi odpływu z prawej komory (i pnia płucnego), przemieszczenie aorty „nad” ubytek (aorta „jeździec”) oraz przerost prawej komory. Zwężenie drogi płucnej ogranicza przepływ krwi przez płuca i podwyższa ciśnienie w prawej komorze, co powoduje przeciek prawo-lewy — nieutlenowana krew trafia do krążenia dużego, dając sinicę.
Nasilenie objawów zależy głównie od stopnia zwężenia drogi płucnej. Typowe są epizody sinicy nasilające się przy płaczu, karmieniu i wysiłku, słabe przybieranie na wadze oraz charakterystyczne napady anoksemiczne, w których dziecko staje się gwałtownie sine, przyspiesza oddech, bywa wiotkie, a niekiedy traci przytomność. Ulgę przynosi przyciągnięcie kolan do klatki piersiowej (kucanie u starszych dzieci), co zwiększa opór w krążeniu dużym i ogranicza przeciek prawo-lewy. Osłuchowo słyszalny jest szmer skurczowy przy lewym górnym brzegu mostka (od zwężenia drogi płucnej) oraz pojedynczy drugi ton serca.
Rozpoznanie potwierdza echokardiografia, uwidaczniająca wszystkie składowe wady; RTG klatki piersiowej może pokazywać sylwetkę serca „w kształcie buta”, a gazometria — hipoksemię. Napad anoksemiczny wymaga natychmiastowego postępowania (uspokojenie dziecka, pozycja kolanowo-piersiowa, tlen, leki). Leczeniem docelowym jest korekcja kardiochirurgiczna — zamknięcie ubytku przegrody międzykomorowej i poszerzenie zwężonej drogi odpływu prawej komory — przeprowadzana najczęściej w pierwszych miesiącach życia, dająca bardzo dobre wyniki odległe.