piątek, 4 września 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
22-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu nagłego, silnego bólu brzucha i osłabienia.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Nieurazowe pęknięcie śledziony
Opis przypadku
- 22-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu nagłego, silnego bólu brzucha i osłabienia.
- Ból zlokalizowany jest w lewym górnym kwadrancie brzucha i promieniuje do lewego barku.
- Od około dwóch tygodni utrzymują się stan podgorączkowy, ból gardła, osłabienie.
- W badaniu powiększone węzły chłonne szyi. Pacjent jest blady i spocony, z przyspieszonym tętnem i spadającym ciśnieniem.
- Morfologia wykazuje niedokrwistość, w rozmazie obecne są atypowe limfocyty, a odczyn na przeciwciała heterofilne jest dodatni.
- USG uwidacznia powiększoną śledzionę otoczoną znaczną ilością wolnego płynu w jamie otrzewnej.
Wyjaśnienie
Nieurazowe (samoistne) pęknięcie śledziony to rzadka, ale groźna przyczyna ostrego bólu brzucha i krwawienia do jamy otrzewnej, stanowiąca niewielki odsetek wszystkich pęknięć tego narządu. W odróżnieniu od pęknięć pourazowych dochodzi do niego bez wyraźnego urazu, najczęściej w śledzionie zmienionej chorobowo — powiększonej i przekrwionej. Typowym podłożem jest mononukleoza zakaźna (zakażenie wirusem EBV), a także inne choroby infekcyjne, nowotworowe i hematologiczne; część przypadków pozostaje idiopatyczna.
Objawia się nagłym, silnym bólem w lewym górnym kwadrancie brzucha, który może promieniować do lewego barku (objaw Kehra, wynikający z podrażnienia przepony przez krew). Towarzyszą mu cechy podrażnienia otrzewnej oraz — przy większym krwawieniu — objawy wstrząsu hipowolemicznego: bladość, tachykardia i spadek ciśnienia. W kontekście mononukleozy zwracają uwagę poprzedzające tygodnie osłabienia, bólu gardła, powiększenia węzłów chłonnych oraz obecność atypowych limfocytów i dodatni odczyn na przeciwciała heterofilne.
W diagnostyce pomocne jest USG, jednak metodą z wyboru do wykrycia pęknięcia i oceny jego rozległości jest tomografia komputerowa jamy brzusznej (u pacjenta stabilnego). Postępowanie zależy od stanu chorego i stopnia uszkodzenia: przy stabilności hemodynamicznej możliwe jest leczenie zachowawcze z uważną obserwacją, natomiast narastające krwawienie lub niestabilność wymagają pilnej interwencji — embolizacji tętnicy śledzionowej lub operacji (z możliwą splenektomią). W mononukleozie kluczowe jest zapobieganie — czasowe unikanie wysiłku i sportów kontaktowych, dopóki utrzymuje się powiększenie śledziony.