piątek, 28 sierpnia 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
18-miesięczne dziecko trafia do lekarza z powodu opóźnień w rozpoczęcia chodzenia.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Krzywica
Opis przypadku
- 18-miesięczne dziecko trafia do lekarza z powodu opóźnień w rozpoczęcia chodzenia.
- W wywiadzie wyłączne karmienie piersią oraz opóźnione ząbkowanie.
- Rodzina prowadzi spokojny tryb życia - matka ze względu na lęki preferuje nie wychodzenia z domu, w tym na spacery z dzieckiem.
- W badaniu widoczne są szpotawe kończyny dolne, poszerzone nadgarstki i wydatne guzy czołowe.
- Na granicy chrzęstno-kostnej żeber wyczuwalne są paciorkowate zgrubienia, a kości czaszki są miękkie i podatne na ucisk.
- Badania wykazują niski poziom fosforanów i graniczne stężenie wapnia, znacznie podwyższoną fosfatazę zasadową oraz niski poziom witaminy D przy wysokim PTH.
Wyjaśnienie
Krzywica to choroba rozwijającego się układu kostnego u dzieci, wynikająca z zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej — najczęściej z niedoboru witaminy D. Niedobór upośledza wchłanianie wapnia i fosforanów oraz mineralizację kości, przez co rosnąca kość pozostaje miękka i podatna na odkształcenia. Sprzyjają jej mała ekspozycja na słońce, wyłączne karmienie piersią bez suplementacji witaminy D oraz niedobory dietetyczne.
Objawy obejmują deformacje kostne: szpotawe lub koślawe kończyny dolne (kształt litery O lub X), poszerzone nadgarstki, wydatne guzy czołowe, „różaniec krzywiczy” (paciorkowate zgrubienia na granicy chrzęstno-kostnej żeber) oraz miękkie kości czaszki. Częste są opóźnione ząbkowanie i opóźnienie rozwoju ruchowego (np. późne rozpoczęcie chodzenia) oraz osłabienie mięśni. W badaniach typowo stwierdza się podwyższoną fosfatazę zasadową, niskie fosforany, prawidłowe lub nieco obniżone wapnia, niski poziom witaminy D i wysokie PTH.
Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym, badaniach biochemicznych i RTG (charakterystyczne zmiany w przynasadach kości). Leczenie polega na uzupełnianiu witaminy D (oraz wapnia/fosforanów w razie potrzeby) i korekcie diety, co prowadzi do wygojenia kości. Kluczowa jest profilaktyka — rutynowa suplementacja witaminy D u niemowląt i małych dzieci; w krajach rozwiniętych krzywica z niedoboru jest dzięki temu rzadka.