← Wróć do archiwum

środa, 19 sierpnia 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    70-letni mężczyzna z nadciśnieniem i cukrzycą trafia na SOR.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Hemibalizm

Opis przypadku

  1. 70-letni mężczyzna z nadciśnieniem i cukrzycą trafia na SOR.
  2. Powodem zgłoszenia są nagłe, gwałtownych ruchy mimowolne jednej połowy ciała, które pojawiły się kilka dni wcześniej.
  3. Ruchy dotyczą kończyny górnej i dolnej po prawej stronie - są obszerne, wyrzucające, jakby ciskające.
  4. Nasilają się przy pobudzeniu, uniemożliwiają codzienne czynności, a całkowicie ustępują podczas snu.
  5. W badaniu neurologicznym brak niedowładu, zaburzeń czucia i objawów piramidowych. Glikemia i badania krwi w normie.
  6. MRI głowy uwidacznia niewielkie ognisko niedokrwienne w jądrze niskowzgórzowym po stronie przeciwnej do ruchów.

Wyjaśnienie

Hemibalizm to rzadkie zaburzenie ruchowe, najcięższa postać pląsawicy, objawiające się gwałtownymi, zamaszystymi, „wyrzucającymi” ruchami mimowolnymi obejmującymi jedną połowę ciała. Ruchy mają dużą amplitudę, nasilają się przy pobudzeniu, utrudniają codzienne czynności i ustępują we śnie. Klasyczną przyczyną jest uszkodzenie jądra niskowzgórzowego (Luysa) po stronie przeciwnej do ruchów.

Najczęstszą przyczyną uszkodzenia jest udar (niedokrwienny lub krwotoczny) — dlatego hemibalizm typowo pojawia się nagle u osób starszych z czynnikami ryzyka naczyniowego (nadciśnienie, cukrzyca). Inne przyczyny to hiperglikemia w przebiegu cukrzycy (nieketonowa hiperosmolarna), guzy oraz zmiany demielinizacyjne. W badaniu neurologicznym zwykle nie ma niedowładu ani zaburzeń czucia; rozpoznanie wspiera rezonans magnetyczny uwidaczniający ognisko w jądrze niskowzgórzowym.

Leczenie zależy od przyczyny: w pierwszej kolejności wyrównuje się zaburzenia metaboliczne (np. normalizacja glikemii) i leczy chorobę podstawową. Objawowo stosuje się leki tłumiące ruchy mimowolne — neuroleptyki (np. haloperidol, rysperydon), tetrabenazynę, a niekiedy leki przeciwpadaczkowe. Hemibalizm po udarze często z czasem samoistnie się zmniejsza.