← Wróć do archiwum

piątek, 14 sierpnia 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    82-letnia kobieta zostaje przywieziona przez rodzinę z powodu pojawiającego się splątania i dezorientacji co do miejsca i czasu.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Majaczenie (delirium)

Opis przypadku

  1. 82-letnia kobieta zostaje przywieziona przez rodzinę z powodu pojawiającego się splątania i dezorientacji co do miejsca i czasu.
  2. Rodzina wskazuje, że stan pacjentki wyraźnie waha się w ciągu doby — rankiem bywa logiczna, natomiast wieczorem i w nocy staje się niespokojna i przestaje rozpoznawać domowników.
  3. W badaniu nie stwierdza się objawów neurologicznych; pacjentka jest odwodniona, z temperaturą 37,9°C.
  4. W dodatkowym wywiadzie wychodzi, że od kilku dni skarżyła się na pieczenie przy oddawaniu moczu.
  5. Badanie ogólne moczu wykazuje leukocyturię i bakteriurię, natomiast TK głowy nie uwidacznia świeżych zmian ogniskowych ani krwawienia. W wywiadzie brak nadużywania alkoholu czy innych substancji.
  6. Zapis EEG uwidacznia uogólnione, rozlane zwolnienie czynności podstawowej. Objawy stopniowo ustępują po nawodnieniu i leczeniu zakażenia.

Wyjaśnienie

Majaczenie (delirium) to ostre, zwykle przemijające zaburzenie świadomości i funkcji poznawczych, rozwijające się w ciągu godzin–dni i o falującym nasileniu (typowe pogorszenie wieczorem i w nocy). Nie jest samodzielną chorobą, lecz objawem — nieswoistą reakcją mózgu na czynnik obciążający. Szczególnie narażone są osoby starsze (powyżej 65. roku życia) oraz z otępieniem.

Charakterystyczne są zaburzenia uwagi (trudność w skupieniu i jej utrzymaniu), dezorientacja co do miejsca i czasu, zaburzenia pamięci, a często omamy i pobudzenie (postać hiperaktywna) lub — częściej przeoczana — senność i spowolnienie (postać hipoaktywna). Najczęstsze przyczyny to zakażenia (np. układu moczowego, zapalenie płuc), odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe, leki i ich odstawienie, ból, zabiegi w znieczuleniu ogólnym oraz zaburzenia metaboliczne.

Rozpoznanie jest kliniczne; kluczowe jest znalezienie i usunięcie przyczyny (np. leczenie zakażenia, nawodnienie, korekta leków). Podstawą są metody niefarmakologiczne: zapewnienie spokoju i orientacji (zegar, obecność bliskich, okulary i aparaty słuchowe), dbałość o sen, unikanie zbędnych leków. Leki przeciwpsychotyczne (np. haloperidol) stosuje się jedynie doraźnie, przy silnym pobudzeniu zagrażającym choremu. Majaczenie zwykle ustępuje po opanowaniu przyczyny.