← Wróć do archiwum

sobota, 8 sierpnia 2026

Jaka diagnoza Doktorze?

  1. 1

    Rodzice 6-letniego chłopca zgłaszają się z nim do lekarza z powodu obserwowanego od kilku tygodni, narastającego utykania oraz bólów okolic prawego uda, pachwiny i kolana.

  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

Zostaw pole puste i kliknij, aby pominąć i zobaczyć kolejną podpowiedź.

Próba 1 z 6

Odpowiedź i wyjaśnienie

Diagnoza

Choroba Legga-Calvégo-Perthesa (jałowa martwica głowy kości udowej)

Opis przypadku

  1. Rodzice 6-letniego chłopca zgłaszają się z nim do lekarza z powodu obserwowanego od kilku tygodni, narastającego utykania oraz bólów okolic prawego uda, pachwiny i kolana.
  2. Bóle nasilają się po zabawie. Chłopiec nie cierpi na żadne schorzenia przewlekłe. W wywiadzie brak urazów czy infekcji.
  3. Dziecko nie gorączkuje, według rodziców brak zmian w zachowaniu, a zrobione profilaktycznie przez rodziców morfologia, CRP, OB w całkowitej normie.
  4. W badaniu fizykalnym stwierdza się bolesne ograniczenie odwodzenia i rotacji wewnętrznej w prawym biodrze oraz lekki zanik mięśni uda.
  5. Zdjęcie RTG miednicy wykazuje spłaszczenie i rozrzedzenie struktury kostnej głowy uda prawego.
  6. Zalecono odciążanie stawu z pomocą szyny, ograniczenie zabaw ruchowych oraz zestaw ćwiczeń w celu rehabilitacji. Wizytę kontrolną umówiono na za kilka miesięcy.

Wyjaśnienie

Choroba Perthesa to jałowa (bezbakteryjna) martwica głowy kości udowej u dzieci, spowodowana przejściowym niedokrwieniem nasady bliższej kości udowej. Pozbawiona ukrwienia tkanka kostna obumiera, a następnie przez miesiące–lata ulega resorpcji i stopniowej odbudowie; w tym czasie miękka głowa kości udowej jest podatna na odkształcenie. Choroba dotyczy głównie dzieci w wieku 4–8 lat, częściej chłopców, a jej dokładna przyczyna pozostaje nieznana.

Typowe objawy to narastające utykanie oraz ból biodra, pachwiny lub — co mylące — kolana, nasilający się po wysiłku. Charakterystyczny jest brak cech zapalenia: dziecko nie gorączkuje, a morfologia, CRP i OB są prawidłowe (co odróżnia chorobę od zapalenia stawu). W badaniu stwierdza się ograniczenie odwodzenia i rotacji wewnętrznej w biodrze oraz niekiedy zanik mięśni uda.

Rozpoznanie potwierdza RTG (spłaszczenie, sklerotyzacja i fragmentacja głowy kości udowej), a we wczesnym okresie pomocny bywa rezonans magnetyczny. Celem leczenia jest utrzymanie prawidłowego kształtu głowy kości udowej i jej „zawarcia” w panewce — u młodszych dzieci zwykle wystarcza leczenie zachowawcze (odciążanie, ograniczenie aktywności, rehabilitacja, kontrola radiologiczna), a w cięższych przypadkach rozważa się leczenie operacyjne. Rokowanie zależy głównie od wieku zachorowania i stopnia deformacji.