piątek, 7 sierpnia 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
32-letniego mężczyznę przywieziono na SOR z powodu nagłego, ostrego bólu w klatce piersiowej.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Odma prężna
Opis przypadku
- 32-letniego mężczyznę przywieziono na SOR z powodu nagłego, ostrego bólu w klatce piersiowej.
- Bólowi towarzyszy gwałtownie narastająca duszność, która wystąpiła kilkadziesiąt minut wcześniej.
- Badanie wykazuje przyspieszony oddech, lekką sinicę ust i palców, niskie ciśnienie tętnicze oraz widoczne poszerzenie żył szyjnych.
- W wywiadzie stwierdza się astmę, na którą pacjent przyjmuje leki, palenie e-papierosów oraz tępy uraz klatki piersiowej w wyniku upadku z roweru 2 godziny temu.
- Podczas osłuchu stwierdza się ledwo słyszalne szmery oddechowe po stronie prawej. Lekarz palpacyjnie stwierdza przesunięcie tchawicy w stronę lewą.
- eFAST wykazuje brak ślizgania płuca po stronie prawej.
Wyjaśnienie
Odma prężna to bezpośrednio zagrażający życiu stan, w którym powietrze dostaje się do jamy opłucnej przez mechanizm zastawkowy — przy każdym wdechu wchodzi, ale nie może wyjść. Rosnące ciśnienie powoduje całkowite zapadnięcie płuca po zajętej stronie, a następnie przesunięcie śródpiersia na stronę przeciwną i ucisk na duże naczynia, co upośledza powrót żylny do serca i prowadzi do wstrząsu. Najczęstsze przyczyny to urazy klatki piersiowej, wentylacja mechaniczna oraz pęknięcie pęcherzy rozedmowych (np. u chorych na astmę czy u palących).
Objawy narastają gwałtownie: silny ból w klatce piersiowej, nasilająca się duszność, przyspieszony oddech i tętno, sinica oraz spadek ciśnienia. Charakterystyczne (choć późne) są poszerzenie żył szyjnych, przesunięcie tchawicy w stronę zdrową i jednostronnie ściszone lub nieobecne szmery oddechowe. To rozpoznanie kliniczne — w stanie zagrożenia życia nie czeka się na badania obrazowe; pomocne bywa przyłóżkowe USG (eFAST) wykazujące brak ślizgania płuca.
Leczenie musi być natychmiastowe: odbarczenie odmy przez nakłucie jamy opłucnej grubą igłą z kaniulą, co zamienia odmę prężną w otwartą i ratuje życie. Następnie zakłada się drenaż jamy opłucnej, utrzymujący rozprężenie płuca do czasu wygojenia.