wtorek, 4 sierpnia 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
52-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu nagłego, rozsadzającego bólu głowy.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Przełom nadciśnieniowy
Opis przypadku
- 52-letni mężczyzna zgłasza się na SOR z powodu nagłego, rozsadzającego bólu głowy.
- Pacjent wskazuje na ból w okolicy potylicznej oraz na silne nudności i ból za mostkiem.
- Pomiar ciśnienia na ramieniu wykazuje ciśnienie 200/130 mm Hg. Pacjent zgłasza też zamglone widzenie.
- Badania krwi wykazują znaczny wzrost kreatyniny, a badanie dna oka ujawnia obrzęk tarczy nerwu wzrokowego.
- EKG oraz oznaczenie troponin we krwi wychodzą całkowicie prawidłowo.
- Pacjent otrzymuje leki we wlewie dożylnym pod monitoringiem, w celu stopniowego obniżenia parametrów ciśnienia.
Wyjaśnienie
Przełom nadciśnieniowy to nagły, znaczny wzrost ciśnienia tętniczego — zwykle skurczowego ≥180 mmHg i/lub rozkurczowego ≥120 mmHg. Rozróżnia się stan pilny (bez uszkodzenia narządów) i stan nagły — z ostrym uszkodzeniem narządów docelowych (mózg, serce, nerki, siatkówka, aorta). Najczęstszą przyczyną jest źle kontrolowane nadciśnienie pierwotne; inne to choroby nerek i naczyń nerkowych, zaburzenia endokrynologiczne, nagłe odstawienie leków hipotensyjnych oraz używki.
Objawy zależą od zajętego narządu: silny ból głowy, zaburzenia widzenia i nudności (encefalopatia nadciśnieniowa), ból w klatce piersiowej i duszność (niewydolność serca, rozwarstwienie aorty), a także pogorszenie funkcji nerek. W badaniu dna oka można stwierdzić obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, a w badaniach krwi wzrost stężenia kreatyniny.
Stan nagły wymaga leczenia szpitalnego z dożylnym, kontrolowanym i stopniowym obniżaniem ciśnienia pod monitoringiem — zbyt szybkie obniżenie grozi niedokrwieniem narządów. W stanie pilnym ciśnienie obniża się wolniej, doustnie, w ciągu godzin–dni. Istotne jest ustalenie i leczenie przyczyny oraz optymalizacja stałej terapii.