niedziela, 2 sierpnia 2026
Jaka diagnoza Doktorze?
- 1
16-letnia kobieta zgłasza się do ginekologa z powodu braku miesiączki od dwóch miesięcy.
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
Próba 1 z 6
Odpowiedź i wyjaśnienie
Diagnoza
Torbiel pęcherzykowa jajnika
Opis przypadku
- 16-letnia kobieta zgłasza się do ginekologa z powodu braku miesiączki od dwóch miesięcy.
- Podczas wywiadu wspomina o nawracających, tępych bólach w podbrzuszu, które nasiliły się w ciągu ostatniego tygodnia.
- Pacjentka skarży się na częste parcie na mocz oraz uczucie pełności i wzdęcia w dole brzucha. Brzuch w ostatnim okresie wydaje się wyraźnie powiększać.
- W badaniu palpacyjnym podbrzusza stwierdza się tkliwość oraz gładką i elastyczną masę w okolicy prawego jajnika.
- Test ciążowy z moczu (oraz poziom beta-hCG we krwi) daje wynik negatywny, natomiast badania hormonalne wykazują nieznacznie podwyższone stężenie estrogenów.
- Badanie USG przezpochwowe ujawnia w prawym jajniku jednokomorową, gładkościenną zmianę płynową o średnicy 4,5 cm, bez unaczynienia w badaniu Dopplerem.
Wyjaśnienie
Torbiel pęcherzykowa (czynnościowa) to najczęstszy typ torbieli jajnika, powstający w przebiegu prawidłowego cyklu miesiączkowego. W typowym cyklu pęcherzyk Graafa dojrzewa i pęka podczas owulacji; jeśli do owulacji nie dojdzie, pęcherzyk nie pęka, lecz rośnie dalej i wypełnia się płynem, tworząc cienkościenną, jednokomorową torbiel o średnicy zwykle kilku centymetrów. Zmiany te wiążą się z wahaniami hormonalnymi i występują najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym, w tym u nastolatek.
Większość torbieli pęcherzykowych nie daje objawów i bywa wykrywana przypadkowo. Większe zmiany mogą powodować tępy ból lub uczucie pełności w podbrzuszu, zaburzenia miesiączkowania (np. opóźnienie miesiączki), a wskutek ucisku na pęcherz — częstsze parcie na mocz. Groźnym powikłaniem jest skręt lub pęknięcie torbieli, objawiające się nagłym, silnym bólem brzucha i wymagające pilnej pomocy.
Podstawą rozpoznania jest USG (najlepiej przezpochwowe), uwidaczniające jednokomorową, gładkościenną zmianę płynową bez unaczynienia; ważne jest wykluczenie ciąży (beta-hCG). Torbiele czynnościowe zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku cykli, dlatego często wystarcza obserwacja i kontrolne USG. Leczenie hormonalne lub operacyjne rozważa się przy zmianach dużych, utrzymujących się, objawowych lub powikłanych.